Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
25 . Kasım . 2017  
Pedal Alternatif Enerji Çözümü Olabilir mi?
Pedalla Gelen Enerji

Pedal Alternatif Enerji Çözümü Olabilir mi?

Yazar: Mahmut Can KOVAN
2.2.2011

Enerji sektöründe son moda karbon ayak izini azaltan çözümler oluşturmak. Bunun bu kadar popüler olmasının altında yatan gerçek, dünyayı daha iyi daha temiz bir hale getirmekten ziyade petrol bazlı enerji kaynaklarına bağımlılığı, dolayısıyla siyasi (ve maddi) bağımlılığı azaltmak olsa gerek. Tabi bu doğrultuda gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin çoğunluğunun rüzgar ve güneş temelli enerji kaynaklarına yönelmesi dünyamız için olumlu bir gelişme.

 YTÜ IEEE
YTÜ IEEE'nin Düzenlediği Yeşil Enerji Zirvesi
Büyük boyut için tıkla!

Aslında bunlarla birlikte son dönemde moda olmuş (veya olacak) bir enerji kaynağı daha türedi: Enerji Verimliliği. Peki enerji verimliliğini önemli kılan nedir? Evinizdeki B sınıfı buzdolabını A++ sınıfı bir buzdolabıyla değiştirirseniz yaklaşık olarak günde 1.2 kw tasarruf (faturanız normalin üçte biri kadar gelir) edersiniz. Düz mantık gidersek, verimliliği arttırıp enerji ihtiyacımız üçte bire düşürmekle, aynı verimi koruyup yeni santraller kurmak birbirine eşdeğer. Hatta bu düz mantıkla devam edersek sadece verimi arttırmakla dışa bağımlılığı ve karbon ayak izini önemli ölçüde azaltmak oldukça kolay.

İnsan gücü, enerji verimliliği gibi popülerliğini büyük bir hızla arttırıyor. Halihazırda pek çok üniversitede, boşa harcanan insan gücüyle ilgili oldukça fazla miktarda yeni fikir üretiliyor. İnsan gücünü etkin şekilde harekete çevirmenin en kolay yoluysa pedallamak! Bu konuyu daha önce BBC'deki Bang goes the theory programı işlemiş, biz de sayfamızda haberini yapmıştık.

Pedallı musluk
Pedallı musluk
Büyük boyut için tıkla!

Aslında bu konuya Kuzey Koreli endüstriyel tasarımcı Jang Woo-Seok’un tasarladığı pedal gücüyle çalışan musluk haberiyle girdim. Projeye göre musluktan su akıtmak için pedalları çevirmek gerekiyor. Bu yöntemle fotoselli musluklarda olduğu gibi su tasarrufu yapmak mümkün çünkü pedal çevirmeyi kesince su akışı da duruyor. Yapılan su tasarrufu sayesinde ihtiyaç duyulan enerji de (daha az su kullanılırsa pompa sistemleri ve arıtma tesisleri daha az çalışacaktır. Buna bağlı olarak işletme giderleri de azalacaktır) dolaylı olarak azalıyor. Jang Woo-Seok projesini şöyle anlatıyor:

“Gelişmekte olan ülkelerde, pek çok kadın temiz suya ulaşabilmek için her gün uzun yürüyüşler yapmak zorunda kalırlarken diğer yanda bazı insanların suya ulaşabilmeleri için tek parmaklarını kıpırdatmaları yetiyor. Sizce de bu adaletsiz değil mi? Bu tasarımla, insanlar suya ulaşabilmek için biraz çaba sarfetmek zorunda kalacak. Gördüğünüz gibi musluk yerine bir çift pedal var. Sistem basit: Pedal çevirirseniz suya ulaşırsınız.”

Büyük boyut için tıkla!

Jang Woo-Seok’un asıl amacı daha adil bir dünya düzeni olsa da bu sistem pedallar sayesinde dolaylı yoldan enerji tasarrufu (bir diğer değişte enerji verimliliği) sağlıyor. Bu duruma birde şu boyuttan bakmak gerekli: Bu projenin üretimi için harcanacak fazladan enerji, sistemin sağladığı dolaylı verimi yok edecek kadar çoksa (konuyla ilgili rakamlar maalesef bulunmuyor) bu projeyi –enerjiyi baz alırsak- üretmenin anlamı yok.

Bicilavadora ilk prototip
Bicilavadora ilk prototip
Büyük boyut için tıkla!

Bir diğer proje Peru’lu çocuklar ve köylülerin MIT desteğiyle geliştirdikleri pedal gücüyle çalışan çamaşır makinesi. Projenin ismi Bicilavadora. Pedal ve çamaşır makinesi kelimelerinin uyarlanmasıyla oluşturulmuş bir özel isim. Projenin fikir babası Radu Raduta. 2005 yılında Raduta, bu projeyle MIT’nin IDEAS yarışmasında birincilik ödülü almış. Projenin en büyük amacı, elektriğin ve suyun zor bulunduğu veya çok pahalı olduğu yerlerde, hurda sayılabilecek parçalarla insan gücüyle çalışan bir çamaşır makinesi üretmek. Aşağıda MIT’nin proje ile ilgili açıklaması şöyle:

“Elektrikli çamaşır makineleri oldukça yaygın ancak kırsal bölgeler için yeterince uygun değil. Çünkü elektrik ve su ya mevcut değil ya da oldukça pahalı. Birkaç grup bu sorunu çözmek üzere birkaç proje ürettiler ancak başarılı olamadılar. Çünkü tasarladıkları makineler hem üretmek için pahalıydı hem de hazır birkaç parçanın tamir edilip kullanılması gerekiyordu. Aksi halde makine verimli şekilde çalışmıyordu. Bizim tasarımımız Bicilavadora’nın maliyeti düşük ve üretimi kolay. Kullanılan parçalarzaten hali hazırda bulunabiliyor”

Elektriğe olan bağımlılığı azalttığı için oldukça pratik ve güzel bir buluş. Ancak görsel yönü –maaliyeti düşürmek ilk planda olduğu için- oldukça zayıf. Bicilavadora şu haliyle modern! evler için pek de uygun değil.

Pedallı Çamaşır Makinesi
Pedallı Çamaşır Makinesi
Büyük boyut için tıkla!

Maaliyet olarak herhangi bir sıkıntı olmadığında karşımıza benzer ilkelerle çalışan bir çamaşır makinesi daha çıkıyor. Shang-Che Wu tarafından tasarlanan bu üründe alışageldik pedal yapısı biraz daha değiştirilmiş. İşin gerçeği bu proje enerji tasarrufundan ziyade ortak makine kullanan kişilerin (örneğin öğrenci yurtlarında kalanlar) hijyen ve hırsızlık kaygıları temel alınarak tasarlanmış. Tabi insan gücüyle çalıştığı için oldukça elektrik tasarrufu sağlayacağı kesin.

Büyük boyut için tıkla!

Bu tip projelerin temelinde Elektrik motorunun yerine pedal gücünü kullanmak var. Bir küçük sayısal değer daha verelim: Santrallerde üretilen elektriğin %70’i elektrik motorları tarafından tüketiliyor. Bu yüzden elektrik motorunda verimi arttırmak ya da elektrik motorunu tamamen ortadan kaldırmak çok büyük tasarruf sağlıyor. Konuyla ilgili yapılan çalışmaları derleyen pek çok yayın var ancak hemen hemen hepsi akademik düzeyde yazılmış ve bizim gibi son kullanıcıların seviyesinde değil. Bizim seviyemize inen ve yukarıda sözünü ettiğimiz projelere benzer projelerin toplandığı bir kitap Human Society yayınlarından çıkmış. Kitabın ismi The Human-Powered Home. 288 sayfalık kitapta insan gücünün makinelerde kullanımı kronolojik olarak işlenmiş ve günümüzde neler yapılabilir sorusuna cevaplar aranmış. Kitabı www.amazon.com ’dan 19.37Dolar + Kargo masrafıyla temin edebilirsiniz. Eğer kindle’ınız varsa kitabın e-book hali de mevcut.

Büyük boyut için tıkla!

Bu projeyi özellikle yazımın sonunda yer vermeyi istedim zira fikir olarak çok başarılı. Avrupa’da bisiklet kiralama noktalarından haberiniz vardır. Kredi kartınızla herhangi bir istasyondan bisikleti kiralayıp, kullandıktan sonra istediğiniz başka bir istasyona geri bırakırsınız. Projeyi geliştirenler bu sistemi bir adım ileri taşımış. Elektrikli bisikletlerdeki donanıma benzer bir sistem kullanarak bisikletlerin elektrik üretmesi ve depolaması sağlamışlar ancak amaç üretilen elektriği gene bisiklette kullanmak değil, şehir içi hibrit otobüslerde kullanmak.

Büyük boyut için tıkla!

Bisiklet kiralama noktaları ve otobüs şarj istasyonları birbirleriyle birleştirilmiş. Kiralama noktasına bırakılan bisikletler depoladıkları elektriği şarj için gelen otobüslere aktarıyor. Burada bisikleti kullananlar için önemli bir nokta var. Otobüsler hayır olsun diye şarj edilmiyor. Bisikletçi, aküleri şarj ettiği oranda toplu taşıma araçlarına ücretsiz biniş hakkı kazanıyor. Sistemde akü olarak lultrakapasitorler kullanılıyor. Bu yeni depolama şekli laboratuar ortamında jel akülerin iki katı kapasiteye çıkabiliyor ancak pratikte tabi ki değerler daha düşük. Bu depolama biçiminin üstünde durmamın en büyük nedeni yeniden şarj sayısının kullandığımız pillere göre çok fazla olması. Normal pillerde yeniden şarj sayısı 1000 li rakamlardayken ultrakapasitörler de bu sayı milyonları bulabiliyor. Ayrıca bu teknolojinin verimi de oldukça yüksek.Aşağıda Bu sistemin nasıl çalıştığına dair bir video var.

Son Söz

Temel bisiklet teknolojisi kullanılarak oldukça çeşitli amaçlarla oldukça çeşitli projeler üretiliyor. Pedallar ve insan; Üretilen elektriğin büyük bir kısmını harcayan elektrik motorlarına doğrudan alternatif olduğu için ve enerji depolama ve iletiminde insan bedenleri (matrix mi dedi biri) kullanıldığı için halihazırda popüler olan alternatif enerji kaynaklarına güçlü bir alternatif olacaktır.

Kaynaklar:

www.yankodesign.com

www.trendhunter.com

www.thehumanpoweredhome.com



 

 
Yayın Sponsoru
  Panorama

Aydın A. Güney & Pınar A. Avşar'la TUR Üzerine
Cumhurbaşkanlığı Bisiklet Turu sırasında yükün çoğunluğunu vitrinde fazla olmayan bir ekip çekiyor. Bu ekibin başında A’dan Z’y ... Devamı » » » 

Emin Müftüoğlu ile Günümüzü Değerlendirdik
Emin Müftüoğlu ile TUR sonunda bir araya geldik. Başarılı geçen bir organizasyondan sonra yorgun, çoklukla olduğu gibi vakti kı ...
Devamı » » » 

Bisiklet Yolları Algısında Yanlışlar

Samuel Beckett’in “Godot’yu Beklerken” piyesini seyredenler bilir: Estergon ve Vladimir, iki perde boyunca, Godot diye birini b ...
Devamı » » » 


Eki.14 İBB Emirgan Planları, Bisiklet v...
Haz.14 The Accidential Death of a Cycli...
Şub.14 The Armstrong Lie
Ara.13 Londra ve İstanbul'da Bisikletin...
Eyl.13 Süslü Kadınlar da Bisiklete Bine...
Eyl.13 Emin Müftüoğlu'yla Kısa Kısa
Auğ.13 Katlanır Bisiklete Giriş
Haz.13 Bisikletle işe gitmenin püf nokt...
Nis.13 Yaz Yaklaşırken 3 Büyük Şehirde ...
Mar.13 Dünyanın En Pahalı Bisikletleri
Eki.12 Velodromda Bir Gün
Tem.12 Dünden Bugüne Bisiklet...
Tem.12 Fransa Turu Tarihinden Hikayeler
May.12 Ruanda Bisiklet Takımı
May.12 İngiltere'de Bisiklet Ulaşımı Po...
Oca.12 Londra'dan Bisiklet Esintileri
Ara.11 Kış Yarışları Öncesi Temel İpuçl...
Eki.11 10 Tanınmış Sima’ya Sorduk
Eyl.11 Pedalla Enerji Üretttik
Eyl.11 Canyon'un Derinliklerine Yolculu...
Nis.11 Araba mı Daha Hesaplı Bisiklet m...
Şub.11 Pedal Alternatif Enerji Çözümü O...
Panorama Arşivi

 

  Bu yayın 9318 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015